Tescil Ettirilen Bir Markanın Koruma Kapsamı Nedir?

Tescilli bir marka, sicile kaydedilen işaret ve mal veya hizmetler bakımından sahibine münhasır haklar sağlar. Türkiye’de koruma kapsamı değerlendirilirken sicildeki işaret, mal ve hizmet listesi ve üçüncü kişinin işareti nasıl kullandığı birlikte incelenir. Marka adı, logo veya sloganla ilgili hakları anlamak için öncelikle sicilde hangi işaretin tescil edildiğine bakın.

Marka sahibi hangi kullanımları önleyebilir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 7. maddesi, tescilli markayla aynı işaretin tescile dahil mal veya hizmetlerde izinsiz kullanılmasına karşı koruma sağlar. İşaretler ve mal veya hizmetler aynı ya da benzer olduğunda, tüketicilerin iki işletmeyi karıştırma veya aralarında bağlantı olduğunu düşünme ihtimali de değerlendirilir.

Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış markalar bakımından koruma, kanundaki koşullar gerçekleşirse farklı mal veya hizmetlere de uzanabilir. Örneğin, bir kullanım haklı sebep olmadan markanın itibarından haksız yarar sağlıyorsa veya ayırt edici karakterine zarar veriyorsa bu hüküm gündeme gelebilir. Kanunun dürüst ticari kullanıma ilişkin istisnaları da vardır. Bir ürünün özelliklerini açıklamak veya bir aksesuarın hangi ürünle kullanılacağını belirtmek için yapılan kullanım bu açıdan ayrıca değerlendirilir.

Mal ve hizmet listesi neden önemli?

Nice sınıflandırması mal ve hizmetleri düzenlemek için kullanılır. Sicildeki gerçek listeyi okuyun. Bir sınıf numarası, o sınıftaki bütün ürün ve hizmetleri tek başına kapsamaz. Kanunun 11. maddesine göre aynı sınıfta olmak benzerliği, farklı sınıflarda olmak da benzemezliği kendiliğinden kanıtlamaz.

Örneğin deri çanta için tescilli bir markada, başka bir işletmenin aynı veya benzer ismi çanta satışında kullanması ile aynı ismi ilgisiz bir hizmette kullanması farklı incelemeler gerektirir. İşaretlerin görünümü, okunuşu ve anlamı ile mal veya hizmetlerin niteliği önem taşır. Yalnızca logolu bir işaret tescil edildiyse, adın tek başına kullanımına ilişkin değerlendirmede logolu tescilin bütünü ve ayırt edici unsurları dikkate alınır.

Türkiye’deki tescil yurt dışında geçerli mi?

Türkiye’deki tescil Türkiye’de koruma sağlar. Yurt dışında koruma için ilgili ülke veya bölgeye doğrudan başvuru ya da uygun koşullarda WIPO Madrid Sistemi üzerinden ülke veya bölge belirleme değerlendirilebilir. Madrid Sistemi tek başına bütün dünyada koruma sağlamaz. Belirlenen her ofis, başvuruyu kendi kurallarına göre inceler.

Marka ne kadar süre korunur?

Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenebilir. 23. maddeye göre normal yenileme dönemi koruma süresinin bitiminden önceki altı aydır. Bu süre kaçırılırsa, bitişten sonraki altı ay içinde ek ücretle yenileme talep edilebilir. Yenileme mal ve hizmet listesinin bir kısmı için de yapılabilir.

Kullanım şartı ayrı bir konudur. 9. maddeye göre marka, tescilden sonraki beş yıl içinde haklı sebep olmadan Türkiye’de tescilli mal veya hizmetler bakımından ciddi biçimde kullanılmazsa ya da kullanıma kesintisiz beş yıl ara verilirse iptal edilebilir. Ürüne ait ambalaj, fatura ve tarihli reklam gibi kullanım belgelerini düzenli saklamak, gerektiğinde kullanımı göstermenize yardımcı olur.

Koruma kapsamını nasıl kontrol edersiniz?

1. Sicildeki işareti, marka sahibini ve başvuru ile tescil tarihlerini kontrol edin.
2. Kapsanan mal ve hizmetleri satır satır okuyun. Yeni ürün veya hizmetler için mevcut listenin yeterli olup olmadığını değerlendirin.
3. Yenileme tarihini ve markanın fiilen hangi ürün ve hizmetlerde kullanıldığını kaydedin.
4. İhlal şüphesinde ilgili kullanımın tarihini ve örneklerini saklayın. Somut olayın değerlendirilmesi için bir marka vekiline veya fikrî mülkiyet alanında çalışan bir avukata danışın.

Marka, kanundaki şartlara uygun olarak devredilebilir veya lisanslanabilir. Bu işlemlerde kullanım alanı, süre ve kapsanan mal veya hizmetlerin açıkça belirlenmesi önemlidir.

Resmî kaynaklar: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, TÜRKPATENT Marka İnceleme Kılavuzu ve WIPO Madrid Sistemi.